Mỗi độ tháng Tám về, trên những bản làng của quê hương Quan Sơn, sắc cờ đỏ hòa cùng nhịp sống bình dị của đồng bào các dân tộc. Những con đường, khu dân cư được chỉnh trang, cờ Tổ quốc tung bay trước mỗi gia đình, không khí chuẩn bị các hoạt động chào mừng tạo nên diện mạo rộn ràng, phấn khởi trên địa bàn.
Trong dòng chảy chung của cả nước hướng về ngày Quốc khánh 2/9, những hình ảnh bình dị ấy không chỉ tạo nên không khí vui tươi mà còn gợi nhắc về giá trị của độc lập, tự do và những thành quả được vun đắp qua nhiều thế hệ.
Một Quan Sơn mới - một chặng đường mới
Năm 2025 đánh dấu một bước chuyển mới đối với Quan Sơn khi thực hiện Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp để thành lập các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Thanh Hóa. Xã Quan Sơn được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của xã Trung Thượng cùng phần lớn thị trấn Sơn Lư. Từ sự sắp xếp đó, một địa bàn mới được hình thành với diện tích tự nhiên 10.062,16 ha, dân số 7.779 người, gồm 06 bản. Là xã miền núi, địa hình phức tạp, giao thông còn nhiều khó khăn, Quan Sơn đồng thời mang trong mình những nét đặc trưng của một vùng đất giàu bản sắc với cộng đồng 04 dân tộc chủ yếu cùng sinh sống gồm Thái, Kinh, Mường và Dao, trong đó đồng bào dân tộc Thái chiếm đa số.
Sự đa dạng về văn hóa, phong tục, tập quán đã tạo nên nét riêng của Quan Sơn. Qua nhiều thế hệ, đồng bào các dân tộc luôn gắn bó, tương trợ, cùng giữ gìn những giá trị truyền thống và xây dựng đời sống tại các bản làng. Đây là nguồn lực quan trọng để địa phương phát huy trong chặng đường phát triển mới.
Bước vào giai đoạn mới, Quan Sơn đứng trước những cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông, lâm nghiệp quy mô nhỏ; đời sống một bộ phận Nhân dân còn khó khăn. Toàn xã hiện có 91 hộ nghèo, chiếm 5,27%; 699 hộ cận nghèo, chiếm 40,47%. Việc tiếp cận, ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến của người dân còn hạn chế. Trong lĩnh vực giáo dục, y tế, cơ sở vật chất và trang thiết bị tuy từng bước được quan tâm nhưng vẫn còn thiếu, chưa đồng bộ. Những con số ấy cho thấy chặng đường phía trước còn nhiều việc phải làm. Nhưng Quan Sơn cũng có những nền tảng quan trọng để từng bước vượt qua khó khăn: đó là sự gắn bó của cộng đồng các dân tộc, tinh thần cần cù trong lao động và sự đồng thuận của Nhân dân trong quá trình xây dựng, phát triển địa phương.
Từ những thửa ruộng, nương rẫy; từ những cánh rừng gắn bó với cuộc sống của người dân; từ những con đường bản còn nhiều gian khó, mỗi người dân đang góp sức bằng những việc làm cụ thể để xây dựng quê hương. Đó có thể là một hộ gia đình mạnh dạn phát triển kinh tế, một người dân tích cực tham gia các phong trào ở khu dân cư, một đoàn viên thanh niên hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ số, hay những việc làm bình dị như giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ đường làng, ngõ bản, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Những đóng góp ấy không ồn ào nhưng hiện diện trong từng bản làng, từng gia đình. Từ những việc nhỏ được duy trì thường xuyên, diện mạo quê hương từng bước có thêm những chuyển biến tích cực.
Chung sức cho chặng đường phía trước
Những kết quả bước đầu là đáng trân trọng, nhưng để Quan Sơn phát triển bền vững, cần tiếp tục huy động và phát huy tốt hơn nữa nguồn lực từ cộng đồng. Trước hết, địa phương cần tiếp tục quan tâm phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống Nhân dân; khuyến khích người dân chủ động thay đổi phương thức sản xuất, khai thác hợp lý tiềm năng nông, lâm nghiệp và từng bước hình thành những hướng phát triển phù hợp với điều kiện miền núi.
Cùng với phát triển kinh tế, nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ và các dịch vụ số cũng là yêu cầu ngày càng thiết thực. Trong quá trình chuyển đổi số, mỗi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, cũng có thể trở thành một “cầu nối” đưa công nghệ đến gần hơn với cộng đồng. Việc biết sử dụng điện thoại thông minh, tiếp cận thông tin chính thống, thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử hay hỗ trợ người thân sử dụng các nền tảng số đều là những bước đi cụ thể góp phần xây dựng một Quan Sơn năng động hơn.
Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc cũng cần được xem là một phần quan trọng trong quá trình phát triển. Những phong tục, tập quán, tiếng nói, trang phục và các giá trị văn hóa truyền thống nếu được gìn giữ, trao truyền phù hợp sẽ không chỉ góp phần làm giàu đời sống tinh thần mà còn tạo nên bản sắc riêng của quê hương.
Để thực hiện những mục tiêu đó, sự lãnh đạo của cấp ủy; quản lý, điều hành của chính quyền cần đi cùng với sự tham gia chủ động của người dân. Mỗi chủ trương chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được cụ thể hóa thành hành động và nhận được sự đồng thuận từ cơ sở.
Viết tiếp câu chuyện quê hương
Quan Sơn hôm nay đang đứng ở điểm khởi đầu của một chặng đường mới. Những khó khăn về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội hay cơ sở vật chất vẫn còn hiện hữu, nhưng đó cũng là những vấn đề có thể từng bước được tháo gỡ bằng sự chủ động, kiên trì và đồng lòng của cả hệ thống chính trị và Nhân dân.
Trong không khí hướng tới ngày Quốc khánh, mỗi người dân Quan Sơn có thêm một dịp nhìn lại những giá trị đã được vun đắp qua các thế hệ, đồng thời xác định rõ hơn phần việc của mình trong xây dựng quê hương. Với vùng đất nơi đồng bào Thái, Kinh, Mường, Dao cùng sinh sống, sự gắn bó và đồng thuận chính là nền tảng để địa phương phát huy tiềm năng, khắc phục khó khăn và tiến về phía trước.
Từ những bản làng miền núi, từ những công việc bình dị mỗi ngày, câu chuyện về một Quan Sơn mới đang từng bước được viết tiếp. Mỗi bước tiến, dù nhỏ, đều có ý nghĩa khi được tạo nên từ sự chung sức của cộng đồng.
Tự hào về quê hương, trân trọng những giá trị của hôm nay và cùng nhau góp sức cho ngày mai – đó chính là cách thiết thực để mỗi người dân Quan Sơn viết tiếp chặng đường phát triển của quê hương.