Quan Sơn – một xã vùng cao đặc biệt khó khăn, nơi khí hậu khắc nghiệt và địa hình đồi núi dốc vốn là thử thách lớn đối với cuộc sống của đồng bào các dân tộc Thái, Mường nơi đây. Giữa dải đất gần vùng biên ấy, những con số về kinh tế đôi khi không thể đo đếm bằng quy mô đại công nghiệp, mà được cân đo bằng mồ hôi, bằng ý chí vượt nghèo và tấm lòng sắt son với bản làng. Câu chuyện về cựu chiến binh (CCB) Hà Văn Lâm, Ủy viên Ban Thường vụ Hội CCB xã Quan Sơn, hiện đang sinh sống tại bản Sơn Lư, chính là một minh chứng sống động như thế – một bông hoa ngát hương về tinh thần tự lực cánh sinh và lối sống giản dị, cao đẹp giữa đời thường.
Ý chí "Thắng nghèo" nơi đất khó
Rời tay súng trở về với cuộc sống đời thường khi tuổi tác đã cao, ông Hà Văn Lâm không chọn cho mình sự nghỉ ngơi. Thấu hiểu cái nghèo, cái khó của một xã miền núi chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, ông luôn trăn trở phải làm sao để khu đất đồi quanh nhà nở hoa. Bằng tư duy nhạy bén và bàn tay lao động cần cù, ông Lâm đã xây dựng thành công mô hình kinh tế vườn – chuồng – rừng rất phù hợp với đặc thù địa hình đồi núi vùng cao.
Đến thăm bản Sơn Lư hôm nay, ai cũng trầm trồ trước màu xanh bạt ngàn của 2,5 ha luồng đang kỳ phát triển xanh tốt. Xen lẫn giữa đại ngàn là vườn mít vây quanh với hơn 30 gốc cây đang cho quả ngọt, không chỉ mang lại nguồn thu nhập đều đặn từ trái cây sạch, tạo cảnh quan mát mẻ, mà còn hứa hẹn một lượng gỗ lớn làm của để dành giá trị cho con cháu mai sau.
Không dừng lại ở trồng trọt, khu chuồng trại của ông luôn duy trì ổn định đàn lợn 15 con cùng khoảng 100 con gà, vịt. Nhờ làm tốt công tác phòng chống dịch bệnh và tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên, đàn gia súc, gia cầm của gia đình ông phát triển rất tốt, cung cấp nguồn thực phẩm sạch, lấy trứng cải thiện bữa ăn và tăng thêm nguồn thu nhập. Ở một vùng cao nhiều thiếu thốn, những con số này có thể nhỏ bé so với miền xuôi, nhưng đối với độ tuổi 67 và hoàn cảnh địa phương, đó là một sự nỗ lực phi thường, một ý chí làm giàu rất đáng trân trọng và biểu dương. Không giữ bí mật cho riêng mình, gia đình ông Lâm luôn sẵn sàng hỗ trợ, cung cấp con giống, cây trồng chất lượng cao và chia sẻ kỹ thuật cho bà con lối xóm xung quanh để cùng nhau vươn lên thoát nghèo.
Ấm áp nghĩa tình đồng đội và trách nhiệm với quê hương
Là Ủy viên Ban Thường vụ Hội CCB xã, ông Hà Văn Lâm luôn tâm niệm: “Làm kinh tế giỏi thôi chưa đủ, người lính Cụ Hồ là phải biết chia sẻ, xông xáo với phong trào chung”. Nhận xét về ông, đồng chí Vi Văn Nhơn – Chủ tịch Hội CCB xã Quan Sơn khẳng định: “Đồng chí Hà Văn Lâm luôn phát huy phẩm chất cao đẹp của 'Bộ đội Cụ Hồ', gương mẫu trong lời nói và việc làm, đoàn kết, trách nhiệm, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước tại địa phương. Đồng chí luôn là người đi đầu tiên phong ở cơ sở, là chỗ dựa tin cậy của cấp ủy, chính quyền và là tấm gương sáng cho nhân dân soi vào”.
Tinh thần "thượng tôn đồng đội" và xông xáo ấy được thể hiện rõ nét nhất qua các hoạt động an sinh xã hội. Vừa qua, hướng tới kỷ niệm 85 năm ngày Truyền thống Người cao tuổi Việt Nam và 79 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ, ông Lâm đã cùng Ban Chấp hành Hội CCB xã không quản ngại vất vả, đóng góp ngày công để vận chuyển cát, xi măng láng nền nhà sàn cho hộ ông Hà Văn Hoanh – một hội viên cao tuổi có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại khu phố Păng (nay thuộc bản Sơn Lư). Những giọt mồ hôi thấm đẫm sắc áo xanh, những sự hỗ trợ nghĩa tình trao tay đã viết tiếp câu chuyện đẹp về tình đồng chí, nghĩa đồng đội keo sơn giữa thời bình.
Người thầy gần gũi, người truyền lửa cho thế hệ trẻ
Đối với lớp trẻ ở vùng cao Quan Sơn, bác Hà Văn Lâm không chỉ là một tấm gương làm kinh tế giỏi, mà còn là một người thầy tinh thần gần gũi, tận tụy. Qua những buổi gặp gỡ, sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt đoàn, bác lại kể cho đoàn viên, thanh niên nghe những câu chuyện chân thực về một thời chiến đấu gian khổ, từ đó thắp lên ngọn lửa yêu nước, lòng tự hào dân tộc và đặc biệt là ý chí vượt khó lập thân, lập nghiệp.
Đồng chí Lữ Văn Linh – Thường vụ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên xã Quan Sơn bày tỏ niềm kính trọng: “Mỗi lời căn dặn, mỗi câu chuyện đều được bác Lâm chia sẻ bằng tất cả sự chân thành, niềm tin và sự gửi gắm vào thế hệ trẻ. Đó là nguồn động viên quý báu để đoàn viên, thanh niên hôm nay không ngừng rèn luyện, sống có lý tưởng, có trách nhiệm, khơi dậy ý chí làm giàu vững vàng ngay trên chính mảnh đất quê hương”.
Chiến tranh đã đi qua, những người lính năm xưa nay tóc đã bạc, da đã mồi, nhưng phẩm chất giản dị, kiên cường của họ thì chưa bao giờ phai nhạt. Tấm gương sống tốt, sống đẹp, sống ích giữa đại ngàn của CCB Hà Văn Lâm tại bản Sơn Lư chính là bài học sâu sắc về lòng biết ơn, truyền đi thông điệp mạnh mẽ đến mỗi cán bộ, đảng viên, nhân dân và đặc biệt là thế hệ trẻ: Hãy ngừng trông chờ, ỷ lại; hãy dùng bàn tay, khối óc và trái tim nhiệt huyết để thắp sáng bản làng quê hương, xứng danh thế hệ tiếp bước con đường cách mạng vinh quang của cha anh!